Creatief stemmen en de Senaat

Geplaatst op 28 mei 2015

Vorige maand nog werd het met droge ogen verteld. Tweede Kamerlid Gerard Schouw (D66) verdedigde met verve een initiatiefvoorstel in de Eerste Kamer en opende zijn bijdrage met een charme-offensief: “Het is voor mij, als oud-bewoner van dit mooie huis, fijn om weer in deze kamer van reflectie te zijn. Ik heb vanmorgen gemerkt dat deze Kamer de kerntaak “reflectie” nog in alle vezels in zich heeft.” 

EK De Senaat als Kamer van Reflectie, waar wetgeving op doelmatigheid en doeltreffendheid wordt getoetst, da’s wat we steeds geleerd hebben bij Staatsinrichting. Maar als het (niet) zo uitkomt kun je daar blijkbaar heel creatief mee omgaan.
Er is al veel gezegd en geschreven over de manier waarop de Senaat de afgelopen twee jaar wordt misbruikt. De reflectie lijkt vooral te bestaan op het creatief kunnen werken met een telraam, om wetgeving er vervolgens door te kunnen jassen in plaats van daarop weloverwogen door te kauwen.

De PvdA spande daarin wat mij betreft de kroon. De kandidaten die namens deze partij in de nieuwe Senaat wilden moesten vooraf tekenen bij het kruisje: je mag reflecteren wat je wilt, maar de uitslag staat vast (in het regeerakkoord). Voor dit handjevol senatoren krijgt het begrip ‘zonder last’ stemmen straks een wel heel eigenaardige betekenis (zie ook de Grondwet, artikel 67, derde lid).

Na de Statenverkiezingen in maart schreef ik al in een blog dat de samenstelling van de Eerste Kamer op volkomen ondoorzichtige gronden tot stand komt. Dat gold allereerst voor de relatie met het stemgedrag van de burger op 19 maart. Maar in overtreffende trap gold het ook nog eens het stemgedrag van de Statenleden afgelopen dinsdag. Twee maanden wheelen en dealen leverde veel ‘strategisch’ stemgedrag op, hoewel het de coalitie niet mocht baten. Meest bizarre voorbeeld: Jos van Rey stemde op de VVD; zijn oude partij, die hem eerder uitkotste omdat hij verdacht wordt van corruptie. Wie durft nog te beweren dat de democratie zich weer eens van z’n beste kant heeft laten zien? De conclusie lijkt eerder dat de ‘Kamer van contemplatie’ weer met handjeklap, via listige manoeuvres en in kleine achterkamertjes van een nieuwe samenstelling is voorzien. Zodat er weer vier jaar ‘in alle rust’ kan worden gewerkt aan de illusie het volk te vertegenwoordigen…

kan

Het is makkelijker de zwaartekracht te veranderen dan de inrichting van het openbaar bestuur, schijnt minister Plasterk onlangs te hebben gezegd. Maar het is ook de druppel die de steen uitholt. Daarom toch nog maar eens een pleidooi gevoerd voor een Eerste Kamer die tot stand komt via loting. Het principe is even simpel als doeltreffend:
* stel de (a-politieke) functie-eisen vast waaraan een Eerste Kamerlid moet voldoen,
* werf belangstellenden voor de vacature van senator (tijdelijk dienstverband, vier jaar),
* gooi alle sollicitanten die aan de functie-eisen voldoen in een hoge hoed en
* trek er 75 briefjes uit.

Kunnen de senatoren eindelijk weer eens zonder coalitiedruk, zonder creatief rekenen, zonder bekommernis over herverkiezing, zonder foute Statenverkiezingsdebatten, ‘zonder last’ van wie of wat dan ook, hun bestaansrecht waarmaken: Huis van Reflectie en Contemplatie zijn.

 

Share on FacebookShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone