Eigenbelang en de publieke zaak

Geplaatst op 22 januari 2019

Afgelopen najaar had ik een interessante klus in de Betuwe. Het gemeentebestuur ter plaatse besloot de inwoners een belangrijke rol te geven in de zoektocht naar een geschikte woonplek voor mensen met een psychische aandoening. Een typisch NIMBY-traject dus.

Een eerdere poging van het College om zo’n precair besluit ‘onder de kaasstolp’ van het stadhuis voor te bereiden leidde tot grote commotie in het stadje. Iedereen vindt natuurlijk dat alle mensen recht hebben op een huis om in te wonen, maarre… toch liever ergens anders.

Een groep van 18 inwoners gaf gehoor aan de oproep van de gemeente om zitting te nemen in een begeleidingsgroep, die als opdracht kreeg om voor het plan ‘Anders Wonen’ criteria op te stellen en vervolgens een shortlist van concrete locaties in de stad aan te leveren. In een periode van vijf maanden  kwam de groep maar liefst 6 avonden bij elkaar, en daar was een werkbezoek aan een stad die al ervaring met een soortgelijk geval had opgedaan nog niet bij inbegrepen.

147693962-4bc897b2Als extern ingehuurde procesbegeleider kreeg ik de uitdaging de groep bij elkaar te houden en naar een gezamenlijk gedragen succes te helpen. En natuurlijk wist ik dat de belangen bij de start bepaald niet gelijkgezind waren. Een paar deelnemers hadden zich overduidelijk aangemeld met als agenda te voorkomen dat de eerste keuze van de gemeente alsnog gerealiseerd zou worden, anderen wilden betrokken zijn vanuit grote compassie met de doelgroep en bij een enkeling was rancune tegenover ‘de gemeente’ een belangrijke drijfveer. Zie daar maar eens soep van te maken.

Mijn plan was om aan het eind van de eerste bijeenkomst iedereen een ‘contract’ te laten ondertekenen waarin drie bepalingen waren opgenomen: (1) eigenbelang mág, (2) maar iedere inwoner van de stad heeft recht op een woonplek en (3) na een zorgvuldig proces verbinden we ons samen aan de uitkomst, “ook al kunnen we die vanavond écht niet thuis verkopen”.
En dat commitment kwam er!

Ik ga niet vertellen dat de race daarmee direct gelopen was. We kwamen onderweg nog flinke hobbels tegen en soms werd het even heel spannend, maar aan het eind van de rit slaagden we er in hand-in-hand de finish te halen en konden we de gemeenteraad een top-5 plus een eerste keus voorleggen.

Wat was het succes van dit experiment?
Tijd en vertrouwen.download
In de eerste bijeenkomsten popte de argwaan tegen de gemeente die-toch-nooit-naar-ons-luistert voortdurend op. Daartegenover stelden we transparantie plus het vaste voornemen vooral vooruit te kijken.  En gaandeweg gingen zelfs degenen die er eerst met gestrekt been in leken te gaan actief mee zoeken naar een oplossing die goed voelde voor alle partijen. Begonnen we elkaar ook steeds beter te vertrouwen, ook waar de belangen eerst zo verschillend waren.
En inderdaad, zo’n proces vreet tijd. En kost ook een beetje. Maar draagvlak creëren doe je niet op een achternamiddag, zeker niet als (sommige) inwoners zich in het voortraject belazerd voelden.

Bij de evaluatie van het project bleek dat alle deelnemers in het proces positief waren. Iedereen voelde zich serieus genomen, er werd echt naar elkaar geluisterd , en belangen en zorgen mochten er over en weer zijn.

En de gemeenteraad stelde instemmend en dankbaar vast: alleen ga je misschien sneller, maar samen kom je toch echt verder.

Share on FacebookShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone