Politieke uitdaging – van buiten naar binnen werken

Geplaatst op 19 juni 2015

Er zijn van die momenten dat je als tribuneklant bij een vergadering van raadsleden de draad even helemaal kwijt bent. (Om eerlijk te zijn: best vaak eigenlijk.) Zoals afgelopen dinsdag in een vergadering van ‘De Ronde’ in het stadhuis van Amersfoort.
Er stond een rondetafelgesprek geagendeerd, waarin een aantal raadsleden en de wethouder de “ambities, aanpak en voortgang” van het College met het thema bestuurlijke ontwikkeling bespraken. Die waren keurig aangereikt in een Raadsinformatiebrief. Daarin stond uitvoerig opgesomd welke resultaten de gemeente in het afgelopen jaar op dit terrein al had bereikt. Voorwaar een imposante lijst.

loesjeOmdat er geen duidelijk resultaat bij het agendapunt was aangegeven konden de aanwezige raadsleden vrijuit van gedachten wisselen over inspraak, burgerparticipatie en wat niet al. En zoals dat dan meestal gaat: binnen tien  minuten was de spraakverwarring compleet. Waar de één vond dat de inspraakverordening toch duidelijke kaders gaf voor het meepraten van burgers, stelde een ander blijmoedig voor eens goed te kijken of de raad de bevolking van de stad niet ‘the Right to Challenge’ moest verlenen. Een derde stelde laconiek vast dat “90% van de zaken waar wij ons hier mee bezig houden de burgers geen snars interesseert, omdat zij wel betere dingen te doen hebben, en we moeten niet proberen dat te veranderen”. En een vierde raadslid deed als duit in het zakje dat het verstandig is om eensoort blauwdruk te ontwikkelen waarlangs je goed kon aflezen in welk domein welke mate van sturing en dus welke vorm van burgerbetrokkenheid geschikt was.

De bijeenkomst werd een schitterend voorbeeld van wat Leon de Caluwé ooit al eens ‘vuilnisvatbesluitvorming’ noemde (Voor de liefhebber: ‘Leren veranderen’, pag. 18.). Je neemt een vaag onderwerp, maakt een rondje en iedereen vindt er wel iets van. Het waait alle kanten uit zonder dat er wezenlijk een vraagstuk bij de kop gepakt wordt en tenslotte heb je tien onderwerpen in het vat gegooid, waarbij iedere deelnemer wel van eentje denkt: “zo, dat heb ik even mooi gezegd.”

Toch bleef de opmerking van dat raadslid over die 90%  bij mij hangen. Zou je die ook op het daar voorliggende thema kunnen toepassen? Raadsleden gaan met elkaar in gesprek over een onderwerp dat – op de manier waarop het wordt aangevlogen – haast niemand buiten het stadhuis interesseert, omdat het typisch ‘van binnen naar buiten’ denken is.  En ondertussen gebeurt er ‘buiten’ al van alles wat natuurlijk het onderwerp raakt, maar toch een andere realiteit is.

Ik wil hier twee kanttekeningen bij maken. Ze liggen in elkaars verlengde.

  1. Verschillende raadsleden benaderden de ambitie van bestuurlijke ontwikkeling vanuit de  vraag “hoe en in welke mate betrekken we de inwoners bij onze plannen?”. Een vraag die je goed kunt beantwoorden met een reglement, een beleidsnota of – als je ’t lef hebt -zelfs met een experiment, Maar het blijft van-binnen-naar-buiten gedacht. En wie de ontwikkelingen rond de doe-democratie een beetje volgt (landelijk, maar zeker ook in Amersfoort), ziet dat de beweging juist de andere kant op gaat: van-buiten-naar-binnen. Bewonersinitiatieven, maatschappelijk actieve zzp’ers, buurt- en wijkgroepen, ze stellen de vraag steeds vaker andersom: “(wanneer) betrekken we de overheid bij onze plannen”?
  2. Geen kwaad woord over de Raadsinformatiebrief van het College. Hij bevat veel prawisektische acties van gemeente en inwoners samen. Maar blijkbaar daagt zo’n correspondentie met de Raad plus het agenderen ervan nog steeds uit tot de behoefte aan meer systeem-werkelijkheid. De vragen aan het College gaven daarvan blijk: kom met een goede definitie van participatie, geef aan wat je visie is, vertaal het stadscafé naar beleidsvoornemens. Je hoeft ‘Vertrouwen in burgers’ (WRR) er maar op na te slaan om te weten hoe die systeem-werkelijkheid totaal haaks staat op de beleefde werkelijkheid.

Het was dus niet zo vreemd dat ‘De Ronde’ van 16 juni eindigde in een vraagteken.
Terwijl de raadsleden niet goed wisten welke vorderingen het afgelopen uur werden gemaakt, ging de vernieuwing en ontwikkeling buiten het stadhuis gewoon door. De War, De Nieuwe Stad, Bewoners033, De Wagenwerkplaats,  Burennetwerk Schothorst…. de verhouding tussen stadhuis en stad kon op dit moment wel eens vooral door de stad worden bepaald.
Bestuurlijke ontwikkeling lijkt daarom steeds meer een verhaal van ‘van-buiten-naar-binnen’ te worden. Tijd voor nieuwe politiek?

Share on FacebookShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone